عباس اقبال آشتيانى

532

تاريخ مغول ( از حمله چنگيز تا تشكيل دولت تيمورى ) ( فارسى )

شيخ مجد الدين بغدادى معاصر و مربوط بوده و بقول مشهور در سال 627 در نيشابور بدست مغول شهيد شده است . شيخ فريد الدين عطار در مواضيع عرفانى بنظم و نثر آثار بسيار داشته و بعضى عدد مؤلفات و منظومات او را 114 نوشته‌اند و عدد ابيات او را بر يك كرور بالغ دانسته اگر هم اين بيانات اغراق باشد باز مقدار اشعار شيخ عطار بسيار زياد است و نام قريب سى منظومه از او باقى است كه يك قسمت از آنها در دست است . مشهورترين مؤلفات شيخ عطار بنثر كتاب تذكرة الاولياء است در شرح حال و بيانات عرفا و متصوفه و اين كتاب كه از نمونه‌هاى خوب نثر فارسى است بيشتر شامل كلمات و اشعار و كرامات عرفاست و كمتر شرح حال ايشان را بدست مىدهد . از منظومات عطار مشهورترين آنها بشرح ذيل است . منطق الطير ، الهىنامه ، اسرارنامه ، مصيبت‌نامه ، پندنامه ، مظهر العجائب و غيره كه موضوع همه مطالب عرفانى است . كمال الدين اسماعيل ( وفاتش در 635 ) - خلاق المعانى كمال الدين اسماعيل اصفهانى پسر شاعر بزرگ جمال الدين محمد بن عبد الرزاق اصفهانى ( متوفى سال 588 ) است و او چنان كه پيش هم اشاره كرديم بعد از طبقهء شعراى بزرگ قصيده‌سراى عراق و خراسان و اران يعنى امثال خاقانى و مجير بيلقانى و سيد اشرف غزنوى و ظهير الدين فاريابى و پدر خود جمال الدين و شرف الدين شفروه آخرين شاعر بزرگ قصيده‌سرا است و او مدّاح سلاطين آخرى خوارزمشاهى مثل سلطان علاء الدين و سلطان جلال الدين منكبرنى و سلطان غياث الدين برادر او كه هر سه بر اصفهان مسلط گرديدند و اتابكان سلغورى فارس يعنى اتابك سعد بن زنگى و پسرش اتابك ابو بكر و بعضى از اسپهبدان طبرستان بوده ولى بيش از همه به خاندان صاعدى كه مروج ادبيات فارسى و ممدوح شعراى بزرگ اصفهان مثل جمال الدين و رفيع الدين لنبانى و شرف الدين شفروه بودند اختصاص داشته و ديوان او پر است از مدايح آل صاعد مخصوصا ركن الدين ابو العلاء صاعد بن مسعود ملقب بصدر اصفهان و پسرش ركن الدين مسعود بن صاعد صدر جهان را مكرر مدح گفته و تا آخر عمر مداح اين خاندان كه رياست حنفيه را در اصفهان داشته بوده است و گاهى نيز بعضى از افراد خاندان خجنديان يعنى رؤساى شافعيهء آن